Δεν χρειάζεται να επιλέξουμε πλευρά για να ζητήσουμε ειρήνη. Χρειάζεται να επιλέξουμε τη ζωή έναντι του θανάτου, το διάλογο έναντι της σιωπής των όπλων. Χρειάζεται να πούμε ξεκάθαρα: ο πόλεμος έχει μόνο ηττημένους, η ειρήνη δίνει ελπίδα σε όλους
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, που συμπληρώνει σχεδόν τρία χρόνια, έχει κοστίσει ανυπολόγιστα σε ανθρώπινες ζωές, σε κοινωνικό ιστό, σε οικονομίες και σε περιφερειακή και παγκόσμια σταθερότητα. Δεν είναι ώρα να αποδίδουμε αποκλειστικά ευθύνες ούτε στη Μόσχα ούτε στο Κίεβο, ούτε να εγκλωβιζόμαστε σε διχαστικά αφηγήματα. Είναι ώρα να αναγνωρίσουμε την πραγματικότητα: ο πόλεμος έχει ζημιώσει τους πάντες — Ρώσους, Ουκρανούς, Ευρωπαίους, αλλά και τον κόσμο συνολικά.
Οι συνέπειες που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει
- Ανθρώπινες ζωές: Δεκάδες χιλιάδες νεκροί στρατιώτες και άμαχοι, εκατομμύρια πρόσφυγες, διαμελισμένες οικογένειες.
- Οικονομία: Καταστροφές σε υποδομές, βαρύτατο κόστος ανοικοδόμησης, ενεργειακή αστάθεια, πληθωρισμός που επηρεάζει Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Αφρική.
- Ασφάλεια: Κίνδυνος κλιμάκωσης με παραβιάσεις εναερίων χώρων, κυβερνοεπιθέσεις, πυρηνικά ατυχήματα.
- Διεθνής κοινότητα: Οι παγκόσμιες σχέσεις έχουν πολωθεί, ενώ χώρες του Νότου πλήττονται από επισιτιστική κρίση και διαταραχές στις αγορές.
Γιατί πρέπει να μιλήσουμε για ειρήνη
Η ειρήνη δεν είναι «παραχώρηση» ούτε «ήττα»· είναι προϋπόθεση για να ξαναβρεί ο λαός της Ουκρανίας την πατρίδα του, ο ρωσικός λαός τη σταθερότητα του, η Ευρώπη την ασφάλειά της και ο κόσμος μια ανάσα από την κλιμάκωση. Κάθε μέρα που περνά σημαίνει νέοι θάνατοι, νέα δεινά, νέα μίση που θα χρειαστούν δεκαετίες να γιατρευτούν.
Τι μπορούμε να κάνουμε, ρεαλιστικά
- Άμεση αποκλιμάκωση: τεχνικές εκεχειρίες γύρω από κρίσιμες υποδομές (πυρηνικά, ενέργεια, σιτηρά).
- Ανθρωπιστικά μέτρα: ανταλλαγές αιχμαλώτων, επιστροφή παιδιών, πρόσβαση σε βοήθεια χωρίς εμπόδια.
- Διεθνής διαμεσολάβηση: ΟΗΕ, ΟΑΣΕ, τρίτες χώρες να λειτουργήσουν ως εγγυητές και παρατηρητές.
- Δικαιοσύνη & Λογοδοσία: διεθνείς μηχανισμοί που να διασφαλίζουν πως εγκλήματα πολέμου δεν θα μείνουν ατιμώρητα.
- Διάλογος για την ασφάλεια: να ανοίξει επιτέλους συζήτηση για νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη, που θα περιλαμβάνει και τη Ρωσία και την Ουκρανία.
Ένα κάλεσμα χωρίς προσχήματα
Δεν χρειάζεται να επιλέξουμε πλευρά για να ζητήσουμε ειρήνη. Χρειάζεται να επιλέξουμε τη ζωή έναντι του θανάτου, το διάλογο έναντι της σιωπής των όπλων. Χρειάζεται να πούμε ξεκάθαρα: ο πόλεμος έχει μόνο ηττημένους, η ειρήνη δίνει ελπίδα σε όλους.
