Η ιστορία της Κύπρου είναι γεμάτη από μορφές που θυσιάστηκαν για την ελευθερία. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο νεαρός ήρωας Ευαγόρας Παλληκαρίδης, το παλληκάρι των δεκαοκτώ μόλις χρόνων που στάθηκε αγέρωχο μπροστά στην αγχόνη, αφήνοντας πίσω του ένα παράδειγμα γενναιότητας, αξιοπρέπειας και αγάπης για την πατρίδα.
Γεννημένος στην Τσάδα της Πάφου το 1938, ο Ευαγόρας μεγάλωσε μέσα σε μια εποχή έντονων πολιτικών και εθνικών αναζητήσεων για την Κύπρο. Ήταν μαθητής, ποιητής και νέος με ευαισθησία. Τα ποιήματά του μιλούσαν για ελευθερία, δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια. Όμως η εποχή τον κάλεσε να περάσει από τα λόγια στις πράξεις. Έτσι εντάχθηκε στον αγώνα της ΕΟΚΑ, που πολεμούσε τη βρετανική αποικιοκρατία στο νησί.
Το 1956 συνελήφθη από τις βρετανικές αρχές να μεταφέρει όπλο. Παρά το νεαρό της ηλικίας του, οδηγήθηκε σε δίκη από το αποικιακό καθεστώς. Η απόφαση ήταν σκληρή: θανατική καταδίκη. Η διεθνής κοινή γνώμη συγκλονίστηκε από το γεγονός ότι ένα παιδί μόλις δεκαοκτώ ετών επρόκειτο να οδηγηθεί στην αγχόνη.
Συγκλονιστική υπήρξε και η προσπάθεια της μητέρας του. Η μητέρα του Ευαγόρα έτρεξε παντού, παρακάλεσε, έστειλε εκκλήσεις, ζήτησε έλεος για το παιδί της. Ζητούσε το αυτονόητο: να δοθεί χάρη στο παιδί της, να του δοθεί η ευκαιρία να ζήσει. Οι εκκλήσεις έφτασαν μέχρι το παλάτι της Ελισάβετ, που εκείνη την εποχή ήταν ακόμη νέα στον θρόνο και ιδιαίτερα δημοφιλής στη διεθνή κοινή γνώμη, για τον «καλό της χαρακτήρα». Εκεί όμως που πραγματικά θα μπορούσε να δείξει μεγαθυμία και μεγαλείο, δεν το έκανε.
Παρά τις εκκλήσεις, τη διεθνή πίεση και τον σπαραγμό μιας μάνας, η πολυπόθητη χάρη δεν δόθηκε. Η απόφαση παρέμεινε αμετάβλητη. Στις 14 Μαρτίου 1957 ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης οδηγήθηκε στην αγχόνη των Κεντρικών Φυλακών της Λευκωσίας.
Μέχρι την τελευταία στιγμή στάθηκε με αξιοπρέπεια και πίστη στις ιδέες του. Δεν ζήτησε συγχώρεση για τον αγώνα του. Έφυγε όπως έζησε: με το κεφάλι ψηλά.
Η θυσία του δεν έσβησε με τον θάνατό του. Αντίθετα, έγινε σύμβολο. Το όνομα του Ευαγόρα Παλληκαρίδη χαράχτηκε βαθιά στη συλλογική μνήμη του ελληνισμού και της Κύπρου. Ο νεαρός ποιητής που ανέβηκε στην αγχόνη άφησε πίσω του μια παρακαταθήκη θάρρους και αξιοπρέπειας.
Η ιστορία του θυμίζει ότι πίσω από τους μεγάλους αγώνες υπάρχουν άνθρωποι – νέοι άνθρωποι, οικογένειες, μανάδες που πονάνε. Και ότι μερικές φορές η ελευθερία γράφεται με τη θυσία εκείνων που δεν πρόλαβαν να ζήσουν τη ζωή που τους άξιζε.
Ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης δεν έμεινε μόνο μια τραγική μορφή της ιστορίας. Έγινε σύμβολο νεότητας, πίστης και αγώνα. Ένα παλληκάρι που, στα δεκαοκτώ του χρόνια, απέδειξε πως το θάρρος και η αγάπη για την ελευθερία μπορούν να ξεπεράσουν ακόμη και τον φόβο του θανάτου.
