Δεκάδες δήμοι χωρίς προϋπολογισμό – Παρέμβαση της ΚΕΔΕ από το Στρασβούργο για ενίσχυση των πόρων
Η οικονομική κατάσταση των δήμων της χώρας αναδεικνύεται σε ένα από τα πλέον κρίσιμα ζητήματα της δημόσιας διοίκησης, με τα στοιχεία να καταδεικνύουν έντονη πίεση στη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Περίπου 30 δήμοι δεν κατάφεραν να καταρτίσουν προϋπολογισμό, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν.
Μια διαχρονική οικονομική ασφυξία
Το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό. Η χρηματοδότηση των δήμων έχει δεχθεί σημαντικά πλήγματα την τελευταία δεκαετία. Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ), που αποτελούν βασικό έσοδο της Αυτοδιοίκησης, έχουν μειωθεί δραστικά σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.
Παράλληλα, οι ανάγκες των δήμων όχι μόνο δεν μειώθηκαν, αλλά αυξήθηκαν. Νέες αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση, ενώ το λειτουργικό κόστος –ιδίως λόγω ενέργειας και μισθολογικών επιβαρύνσεων– έχει εκτοξευθεί.
Δήμοι χωρίς προϋπολογισμό: ένα καμπανάκι κινδύνου
Η αδυναμία κατάρτισης προϋπολογισμού από δεκάδες δήμους αποτελεί σαφή ένδειξη διοικητικής και οικονομικής δυσλειτουργίας. Χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό, οι δήμοι δυσκολεύονται να υλοποιήσουν βασικές υπηρεσίες προς τους πολίτες, να προχωρήσουν σε έργα ή ακόμη και να καλύψουν καθημερινές λειτουργικές ανάγκες.
Παρέμβαση της ΚΕΔΕ από το Στρασβούργο
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) έφερε το ζήτημα της οικονομικής ασφυξίας των δήμων και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατά τη συνεδρίασή της στο Στρασβούργο.
Στο πλαίσιο των εργασιών και επαφών με ευρωπαϊκούς θεσμούς, αναδείχθηκε η ανάγκη για ουσιαστική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και η σημασία της οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων ως βασικού πυλώνα δημοκρατικής λειτουργίας και περιφερειακής ανάπτυξης.
Η διεθνοποίηση του ζητήματος υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την ελληνική πραγματικότητα, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή συζήτηση για τον ρόλο και τη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης.
Η θέση της ΚΕΔΕ: «Οι Δήμοι δεν επαιτούν»
Η ΚΕΔΕ έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η Αυτοδιοίκηση δεν ζητά προνόμια, αλλά τα αυτονόητα: επαρκείς πόρους και σαφείς αρμοδιότητες.
Όπως τονίζεται, οι δήμοι έχουν σηκώσει «δυσανάλογα μεγάλα βάρη» τα τελευταία χρόνια, ενώ καλούνται να διαχειριστούν κρίσιμες κοινωνικές πολιτικές, υποδομές και υπηρεσίες χωρίς την απαιτούμενη οικονομική στήριξη.
Παράλληλα, η ΚΕΔΕ ζητά:
- αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης,
- κάλυψη του ενεργειακού κόστους,
- αποκατάσταση των παρακρατηθέντων πόρων,
- και ενίσχυση της οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων.
Το πρόβλημα μεταφέρεται στους πολίτες
Η οικονομική πίεση στους δήμους δεν είναι ένα «εσωτερικό» διοικητικό ζήτημα. Έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών:
- καθυστερήσεις σε έργα υποδομής,
- περιορισμός κοινωνικών υπηρεσιών,
- δυσκολίες στη συντήρηση βασικών δικτύων.
Αναζητώντας λύσεις
Το ζήτημα της οικονομικής βιωσιμότητας των δήμων βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Προτάσεις για αύξηση των πόρων και αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου της Αυτοδιοίκησης τίθενται ως αναγκαία βήματα για την επόμενη ημέρα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: οι δήμοι βρίσκονται σε μια περίοδο έντονης οικονομικής πίεσης, με τα περιθώρια να στενεύουν. Η παρέμβαση της ΚΕΔΕ ακόμη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως στο Στρασβούργο, αποτυπώνει την κρισιμότητα της κατάστασης.
Χωρίς άμεσες παρεμβάσεις και ενίσχυση των πόρων, ο κίνδυνος περαιτέρω υποβάθμισης των υπηρεσιών προς τους πολίτες είναι υπαρκτός.
