Χωρίς να υιοθετούμε το σύνολο της κριτικής του ΚΚΕ, αξίζει να σταθούμε στα σημεία κοινής λογικής: διαφάνεια στις αμυντικές δαπάνες, σύνδεση εξωτερικής πολιτικής–εργασίας, ανθρωπιστικός φακός στη Γάζα και νηφαλιότητα στα ελληνοτουρκικά
Η πρόσφατη ομιλία του Δημήτρη Κουτσούμπα είχε ένταση, αιχμές και βαριά γλώσσα. Είχε όμως και έναν κεντρικό άξονα που δεν θα έπρεπε να αγνοήσει καμία κυβέρνηση και κανένας πολίτης: οι μεγάλες στρατηγικές επιλογές «έξω» καθορίζουν το πώς ζούμε «μέσα». Στην πράξη, αμυντικές συμβάσεις, δεσμεύσεις σε συμμαχίες, εμπλοκές και ρίσκα, αντανακλώνται σε φόρους, μισθούς, ωράρια, προτεραιότητες του προϋπολογισμού. Αυτή η υπενθύμιση είναι θεσμικά υγιής — ακόμη κι αν διαφωνεί κανείς με την ιδεολογική ερμηνεία του ΚΚΕ.
Όταν η εξωτερική πολιτική συναντά το ωράριο
Ο ΓΓ του ΚΚΕ συνδέει την εργασιακή ένταση με την «πολεμική οικονομία». Η διατύπωση είναι σκληρή, αλλά η ουσία αντέχει: κάθε μετατόπιση πόρων προς εξοπλισμούς πρέπει να κοστολογείται και να συγκρίνεται με κοινωνικές ανάγκες. Η απαίτηση για καθαρά νούμερα και αναλυτικούς πίνακες ανά πρόγραμμα —τι είναι αμιγώς αμυντικό, τι συνδέεται με συμμαχικές αποστολές— δεν είναι «κομματικό αίτημα». Είναι δημοκρατική υποχρέωση.
Η Γάζα και ο αναγκαίος ανθρωπιστικός φακός
Στο παλαιστινιακό, ο λόγος του ΚΚΕ επιμένει στις ανθρώπινες απώλειες, στους κρατούμενους, στην πρόσβαση βοήθειας. Μπορεί κανείς να διαφοροποιείται ως προς τις ευθύνες ή τα διπλωματικά εργαλεία, όμως ο ανθρωπιστικός κανόνας (προστασία αμάχων, σεβασμός διεθνούς δικαίου, ουσιαστική εκεχειρία) είναι κοινός τόπος. Η δημόσια συζήτηση οφείλει να μην χάνει αυτή τη βελόνα της πυξίδας.
«Ήρεμα νερά» χωρίς εφησυχασμό
Η επιφύλαξη απέναντι στη ρητορική των «ήρεμων νερών» στα ελληνοτουρκικά είναι εύλογη. Ναι, οι εντάσεις μειώνονται ή αυξάνονται κυκλικά· αυτό δεν νομιμοποιεί ωραιοποιήσεις. Χρειάζονται νηφάλιες γραμμές άμυνας: σαφή μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, κανόνες εμπλοκής, διαρκής σεβασμός του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, θεσμικά φίλτρα σε κρίσιμες επενδύσεις. Η πολιτική ωριμότητα μετριέται στην ψυχραιμία, όχι στη θριαμβολογία.
Εκεί που ο λόγος χάνει πειστικότητα
Δεν είναι μυστικό: οι υπερ-γενικεύσεις και οι προσωπικές αποδόσεις προθέσεων κουράζουν τον αναγνώστη που δεν είναι ήδη «πεισμένος». Όταν σχεδόν κάθε κυβερνητική απόφαση παρουσιάζεται ως προμελετημένη «επιθετικότητα», η ανάλυση κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στο κομματικό ακροατήριο. Επίσης, οι καταγγελίες χωρίς κοστολογημένες εναλλακτικές αφήνουν κενά. Ένα άρθρο —και μια πολιτική ομιλία— πείθουν περισσότερο όταν συνοδεύονται από ρεαλιστικά, αριθμητικά σενάρια.
Τι μένει ως χρήσιμο υπόδειγμα
- Λογοδοσία στους αριθμούς. Αναλυτικοί προϋπολογισμοί για εξοπλισμούς και σαφή διάκριση μεταξύ άμυνας και συμμαχικών υποχρεώσεων.
- Κοινωνική επίπτωση ως κριτήριο. Κάθε διεθνής επιλογή να συνοδεύεται από εκτίμηση επιπτώσεων σε εισόδημα, ωράρια, υπηρεσίες.
- Ανθρωπιστικό μέτρο. Η εξωτερική πολιτική δεν είναι τεχνική άσκηση· αφορά ζωές.
- Συνέπεια στο διεθνές δίκαιο. Η επίκληση κανόνων βοηθά όλους —και όσους διαφωνούν— να μιλούν την ίδια «γλώσσα».
Μια πιο παραγωγική συνέχεια
Αξίζει η αντιπαράθεση να μετακινηθεί από τον υψηλό τόνο στη μετρήσιμη πολιτική. Τρία πεδία για επόμενο γύρο:
- Διαφάνεια: δημόσιο δαπανών πίνακα ελέγχου άμυνας με ανά πρόγραμμα κόστος και χρονοδιαγράμματα
- Εργασία σε περίοδο έντασης: συγκεκριμένο πλέγμα προστασίας για ωράρια, συλλογικές συμβάσεις, αξιοπρεπές κατώτατο μισθό, ώστε η «μεγάλη εικόνα» να μη γράφεται στις πλάτες των πιο αδύναμων.
- Ελληνοτουρκικά με κανόνες: ανανέωση και εμπλουτισμός των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, τεχνικά κανάλια άμεσης αποκλιμάκωσης, αποφυγή συμβολισμών που ρίχνουν λάδι στη φωτιά, επιμονή στις συνθήκες και στις διαδικασίες δικαστικής επίλυσης όπου χρειάζεται.
Η ομιλία Κουτσούμπα κερδίζει όταν ζητά λογοδοσία, διαφάνεια και ανθρωπιστικό μέτρο. Αν η δημόσια συζήτηση κρατούσε αυτά, και ότι καλό ακούγεται στα πλαίσια της κοινής λογικής από κάθε πλευρά θα ήταν πραγματικά χρήσιμη και ωφέλιμη…
Παρακάτω το βίντεο της ομιλίας του Γενικού Γραμματέα του ΚΚΕ
