Μια Ελλάδα που αυτοπροσδιορίζεται σε μεταβαλλόμενο κόσμο: Αναγκαίες επιλογές ή υπερβολικές φιλοδοξίες;
Η πρόσφατη συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Foreign Policy δεν είναι μια απλή διπλωματική συνομιλία — αποτελεί έναν πολιτικό καθρέφτη για την Ελλάδα του 2026, για τις φιλοδοξίες της, τις αμφιβολίες της και τα κρίσιμα διλήμματα που καλείται να διαχειριστεί.
Η άμυνα ως υπαρξιακή επιλογή
Στη συζήτηση με τον αρθρογράφο, ο πρωθυπουργός δίνει κεντρικό ρόλο στην άμυνα — όχι απλώς ως ζήτημα στρατιωτικό, αλλά ως στοιχείο εθνικής στρατηγικής. Με έμφαση στη δαπάνη άνω του 3 % του ΑΕΠ για την άμυνα και στην ανάγκη να οικοδομηθεί «ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική», παρουσιάζεται μια Ελλάδα η οποία δεν θέλει να είναι απλώς «πελάτης» σε θέματα ασφάλειας αλλά ενεργός παράγοντας.
Δεν είναι αυθαίρετο ή υπερβολικό αυτό. Ο γεωπολιτικός περίγυρος είναι ασταθής — από τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο έως τις ευρύτερες μετακινήσεις ισχύος στον πλανήτη — και μια χώρα μέσης δυναμικής όπως η Ελλάδα δεν μπορεί να αγνοήσει τέτοια δεδομένα. Εκεί όμως που πρέπει να γίνει πιο συγκροτημένη συζήτηση είναι αν αυτά τα μεγάλα στρατιωτικά βήματα συνοδεύονται από αντίστοιχες κοινωνικές και δημοσιονομικές δεσμεύσεις στο εσωτερικό.
Συνταγματική αναθεώρηση: Σηματοδοτεί αλλαγή εποχής;
Παράλληλα με τη συνέντευξη, το τελευταίο διάστημα η κυβέρνηση έχει ανοίξει την ατζέντα για αναθεώρηση του Συντάγματος, με στόχο να τεθούν υπό δημόσιο και πολιτικό διάλογο κρίσιμα άρθρα, από την ευθύνη υπουργών έως τη διάρκεια θητείας του Προέδρου Δημοκρατίας.
Αυτό είναι μια τομή. Η αναθεώρηση Συντάγματος δεν είναι απλά τεχνικό θέμα· είναι μια ευκαιρία η χώρα να «συμφωνήσει» πάνω σε βασικές αξίες για την επόμενη δεκαετία. Αλλά εδώ βρίσκεται και μια παγίδα: η πολιτική αντιπαράθεση μπορεί να μετατρέψει το θέμα σε πεδίο κομματικής αντιπαράθεσης αντί για εθνικό διάλογο.
Διεθνείς σχέσεις και ρεαλισμός
Ο Μητσοτάκης, αντιμέτωπος με την περιπλοκότητα των διεθνών σχέσεων, υιοθετεί έναν πραγματιστικό τόνο: αναγνωρίζει τη σημασία του ΝΑΤΟ, αλλά ταυτόχρονα μιλά για συμμετοχή της Ευρώπης στην άμυνά της· εκτιμά τη διατλαντική συμμαχία, αλλά δεν την θεωρεί ανελαστική ανάγκη για πάντα.
Αυτός ο ρεαλισμός είναι καλός· δείχνει ότι η Ελλάδα δεν προσκολλάται σε ιδεοληψίες, αλλά δεν θα ήταν κακό η ίδια η δημόσια συζήτηση να αποκτήσει πιο ξεκάθαρη βάση: τι σημαίνει για έναν μικρό-μεσαίο παίκτη να ισορροπεί ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ε.Ε. και περιφερειακές δυνάμεις όπως η Τουρκία.
Περισσότερα από στρατηγική: Ο κοινωνικός ιστός και η δημοκρατία
Ενώ η συνέντευξη και οι πολιτικές ατζέντες επικεντρώνονται σε στρατηγικά και θεσμικά ζητήματα, θα έπρεπε να συνοδεύονται από πιο εσωτερικό και κοινωνικό διάλογο. Κοινωνική πολιτική, μεταρρυθμίσεις στην οικονομία, προκλήσεις της καθημερινότητας των πολιτών — αυτά δεν αναφέρονται άμεσα στη συνέντευξη αλλά καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το αν η πολιτική στρατηγική έχει πραγματική «ρίζα» στην κοινωνία.
Κρίσιμη στιγμή ή στιγμιαία ρητορική;
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κρίσιμη ιστορική στιγμή: αλλαγές στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων, εντάσεις στην περιοχή, δημογραφικές προκλήσεις και εσωτερικές κοινωνικές ανάγκες. Στη συνέντευξη, βλέπουμε μια προσπάθεια να διαμορφωθεί μια εικόνα «ενός ώριμου παίκτη» στον διεθνή χώρο. Αυτό είναι θετικό, αλλά ο βαθμός στον οποίο αυτή η εικόνα θα αντιστοιχηθεί σε απτά αποτελέσματα για το μέσο πολίτη μένει να αποδειχθεί.
Η συνέντευξη αποτελεί μια σημαντική πολιτική στιγμή, όχι μόνο διπλωματικά αλλά και εσωτερικά: δείχνει πώς ο ίδιος ο πρωθυπουργός θέλει να παρουσιάσει το μέλλον της χώρας. Όμως, η πολιτική επιτυχία δεν μετριέται μόνο με στρατηγικά σχέδια και αναθεωρήσεις Συντάγματος αλλά με το πώς αυτά τα σχέδια γίνονται κατανοητά και βιώσιμα για όλους τους πολίτες.
Η Ελλάδα του 2026 έχει ευκαιρίες — αλλά χρειάζεται και ξεκάθαρη κοινωνική συναίνεση, βάθος στο δημόσιο διάλογο και στενή σύνδεση ανάμεσα στην εξωτερική στρατηγική και την καθημερινή ζωή.
