Γράφει ο Κώστας Πορτοκάλης
Η νέα δημοσκόπηση της Interview για λογαριασμό του Politic δεν καταγράφει απλώς μια ακόμη πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας. Καταγράφει, κυρίως, μια πολιτική κοινωνία που βρίσκεται σε φάση ανασύνθεσης, με τους πολίτες να αναζητούν νέα σημεία αναφοράς, αλλά χωρίς να έχουν ακόμη πειστεί ότι υπάρχει μια πραγματικά αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση εξουσίας.
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη, αλλά όχι άτρωτη
Το 26,1% της ΝΔ δεν αποτελεί θρίαμβο. Είναι, ωστόσο, μια σταθερή επίδοση σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση έχει περάσει από αλλεπάλληλες κρίσεις, κοινωνική κόπωση και φθορά εξουσίας. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα δεν είναι η διαφορά από τους αντιπάλους της, αλλά το γεγονός ότι, παρά τη δυσαρέσκεια, οι πολίτες εξακολουθούν να μην βλέπουν πειστική κυβερνητική εναλλακτική.
Αυτό αποτυπώνεται καθαρά και στο ερώτημα του «κόκκινου τηλεφώνου»: σε ένα σενάριο εθνικής κρίσης στις 3 τα ξημερώματα, οι περισσότεροι πολίτες εξακολουθούν να δείχνουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη ως τον άνθρωπο που θα σήκωνε το τηλέφωνο.
Την ίδια στιγμή, όμως, η κοινωνία μοιάζει να κρατά αποστάσεις από την προοπτική μιας νέας παντοδυναμίας της ΝΔ. Το 45% θεωρεί ότι δεν θα μπορέσει να εξασφαλίσει ακόμη μία θητεία, έναντι 44% που πιστεύει το αντίθετο. Πρόκειται για μια ισορροπία που δείχνει ότι η πολιτική κυριαρχία του κυβερνώντος κόμματος δεν θεωρείται πλέον αυτονόητη.
Η επιστροφή Τσίπρα ανατρέπει τις ισορροπίες στην Κεντροαριστερά
Το μεγάλο πολιτικό γεγονός της δημοσκόπησης είναι ασφαλώς η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης. Το υπό διαμόρφωση κόμμα του εμφανίζεται στο 12,8%, περνώντας έστω και οριακά μπροστά από το ΠΑΣΟΚ.
Η εικόνα αυτή προκαλεί πολιτικό σεισμό στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Το ΠΑΣΟΚ, που για μήνες επένδυε στη στρατηγική της «φυσικής διαδοχής» ως βασικός αντίπαλος της ΝΔ, βλέπει τώρα ότι η επιστροφή Τσίπρα επαναφέρει το ερώτημα της ηγεμονίας στον προοδευτικό χώρο.
Ωστόσο, η ίδια έρευνα δείχνει και τα όρια αυτής της δυναμικής. Παρά την εκλογική κινητικότητα, ο Αλέξης Τσίπρας εξακολουθεί να κουβαλά το βάρος της διακυβέρνησης 2015-2019. Το 45% θεωρεί ότι σήμερα εμφανίζεται χειρότερος από τότε, ενώ μόλις το 20% πιστεύει ότι είναι καλύτερος.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η σχεδόν ολοκληρωτική κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ στο υποθετικό σενάριο καθόδου νέου κόμματος Τσίπρα. Το 0,5% που καταγράφεται δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: η εκλογική βάση του κόμματος φαίνεται να ταυτίζεται πλέον σχεδόν αποκλειστικά με το πρόσωπο του πρώην πρωθυπουργού.
Η Καρυστιανού και η αναζήτηση ενός νέου πολιτικού χώρου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σταθερή παρουσία της Μαρίας Καρυστιανού. Το κόμμα της διατηρεί υψηλά ποσοστά και καταγράφεται ως ένας αυτόνομος πολιτικός πόλος, παρά την επιστροφή Τσίπρα στο κάδρο.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το στοιχείο ότι οι πολίτες την τοποθετούν κοντά στο πολιτικό κέντρο και όχι σε έναν αμιγώς αντισυστημικό χώρο. Αυτό ίσως εξηγεί γιατί η απήχησή της δεν περιορίζεται σε ένα στενά ιδεολογικό ακροατήριο, αλλά φαίνεται να αντλεί δυνάμεις από πολίτες που αναζητούν μια διαφορετική πολιτική έκφραση πέρα από τα παραδοσιακά κόμματα.
Το πολιτικό μέλλον Σαμαρά και η κόπωση του παλιού συστήματος
Στον αντίποδα, η περίπτωση Αντώνη Σαμαρά μοιάζει πολιτικά κλεισμένη. Το 62% θεωρεί ότι πρέπει να αποσυρθεί από την πολιτική, ενώ μόλις το 27% βλέπει θετικά τη δημιουργία νέου κόμματος.
Πρόκειται για ένα σαφές μήνυμα ότι η κοινωνία αναζητά νέα πολιτικά σχήματα και όχι επιστροφές προσώπων του παρελθόντος. Η πολιτική φθορά των παλιών ηγεσιών δείχνει πλέον βαθύτερη και πιο δομική.
Μια κοινωνία που αμφισβητεί, αλλά δεν ρισκάρει
Η δημοσκόπηση της Interview αποτυπώνει τελικά μια χώρα πολιτικά κουρασμένη, αλλά όχι αποσταθεροποιημένη. Οι πολίτες μπορεί να αμφισβητούν τη δυνατότητα της ΝΔ να κυριαρχήσει ξανά απόλυτα, όμως εξακολουθούν να την εμπιστεύονται περισσότερο από τους αντιπάλους της στα ζητήματα διακυβέρνησης και κρίσης.
Την ίδια ώρα, η Κεντροαριστερά συνεχίζει να αναζητά ταυτότητα ανάμεσα σε ένα ΠΑΣΟΚ που δυσκολεύεται να πείσει και σε έναν Αλέξη Τσίπρα που επιστρέφει με πολιτικό βάρος, αλλά και με ισχυρές αρνητικές μνήμες.
Το πολιτικό τοπίο, όπως αποτυπώνεται σε αυτή τη μέτρηση, δεν δείχνει ακόμη αλλαγή εξουσίας. Δείχνει όμως καθαρά ότι η μεταπολιτευτική ισορροπία μπαίνει σε νέα φάση αναδιάταξης.
