Με μια απόφαση που αποτυπώνει ευρεία θεσμική συναίνεση, η Έκτακτη Γενική Συνέλευση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) τάχθηκε υπέρ του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εγκρίνοντας την εισήγηση της διοίκησης με ποσοστό 67,2%. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη πολιτική και διοικητική σημασία, καθώς αφορά το βασικό θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των δήμων της χώρας και επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Ένας Κώδικας που συγκεντρώνει τη βούληση της Αυτοδιοίκησης
Η απόφαση της ΚΕΔΕ δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά. Αντίθετα, αποτελεί το αποτέλεσμα μιας μακράς διαδικασίας διαβούλευσης, εσωτερικού διαλόγου και αξιολόγησης των προτάσεων που περιλαμβάνει ο νέος Κώδικας. Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις και τις επιμέρους ενστάσεις που καταγράφηκαν, η πλειοψηφία των αιρετών αναγνώρισε ότι το προτεινόμενο πλαίσιο συνιστά ένα αναγκαίο βήμα εξορθολογισμού και επικαιροποίησης της αυτοδιοικητικής νομοθεσίας.
Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, ξεκαθάρισε ότι ο νέος Κώδικας δεν παρουσιάζεται ως «τελική λύση» για τα διαχρονικά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης. Αντιθέτως, περιγράφεται ως μια βάση πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί μια πιο ουσιαστική μεταρρύθμιση, με σαφέστερους κανόνες, λιγότερες επικαλύψεις αρμοδιοτήτων και μεγαλύτερη λειτουργική ευελιξία για τους δήμους.
Τι αλλάζει και γιατί έχει σημασία
Ο νέος Κώδικας επιχειρεί να συγκεντρώσει και να κωδικοποιήσει ένα πολυδιασπασμένο νομοθετικό πλαίσιο δεκαετιών, το οποίο συχνά προκαλούσε ασάφειες, καθυστερήσεις και διοικητικές εμπλοκές. Στόχος είναι η ενίσχυση της διοικητικής αποτελεσματικότητας, η βελτίωση της σχέσης μεταξύ κράτους και δήμων και η αποσαφήνιση των ρόλων των δύο βαθμών αυτοδιοίκησης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για διαφοροποιημένη αντιμετώπιση των δήμων, λαμβάνοντας υπόψη τα γεωγραφικά, πληθυσμιακά και κοινωνικά χαρακτηριστικά τους. Η αναγνώριση ότι ένας νησιωτικός, ορεινός ή μητροπολιτικός δήμος δεν μπορεί να λειτουργεί με τα ίδια εργαλεία και υποχρεώσεις αποτελεί πάγιο αίτημα της Αυτοδιοίκησης και καταγράφεται πλέον θεσμικά.
Ο ρόλος της ΚΕΔΕ σε μια κρίσιμη συγκυρία
Η στάση της ΚΕΔΕ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να διαχειριστεί πολλαπλές προκλήσεις: από την υποστελέχωση και τη χρηματοδοτική πίεση έως την κλιματική κρίση, την πολιτική προστασία και τις αυξημένες κοινωνικές ανάγκες. Σε αυτό το πλαίσιο, η ενιαία και θεσμικά υπεύθυνη τοποθέτηση της Ένωσης λειτουργεί ως αντίβαρο στον κατακερματισμό και ενισχύει τη διαπραγματευτική ισχύ των δήμων απέναντι στην κεντρική διοίκηση.
Παράλληλα, η επιλογή της ΚΕΔΕ να στηρίξει τον Κώδικα, χωρίς να αποσιωπά τις ελλείψεις και τις εκκρεμότητες, στέλνει ένα μήνυμα ρεαλισμού: η Αυτοδιοίκηση δεν αρνείται τη μεταρρύθμιση, αλλά διεκδικεί να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωσή της.
Το πολιτικό και θεσμικό μήνυμα
Η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης δεν είναι απλώς μια τυπική έγκριση νομοθετικού κειμένου. Αποτελεί πολιτικό μήνυμα υπέρ της αποκέντρωσης, της ενίσχυσης των τοπικών θεσμών και της ανάγκης για μια πιο λειτουργική δημόσια διοίκηση. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση επιθυμεί σταθερούς κανόνες, θεσμική συνέχεια και ουσιαστικό διάλογο, μακριά από αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν λύνει όλα τα προβλήματα, ούτε απαντά σε όλα τα αιτήματα των δήμων. Ωστόσο, η στήριξή του από την πλειοψηφία της ΚΕΔΕ καταδεικνύει ότι η Αυτοδιοίκηση επιλέγει τον δρόμο της θεσμικής ευθύνης και της σταδιακής μεταρρύθμισης. Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από το κατά πόσο η Πολιτεία θα αξιοποιήσει αυτή τη συναίνεση για να προχωρήσει σε βαθύτερες αλλαγές, με ουσιαστική μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων στους δήμους.
Σε κάθε περίπτωση, η στάση της ΚΕΔΕ και του Προέδρου της επιβεβαιώνει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν αποτελεί απλώς εκτελεστικό βραχίονα του κράτους, αλλά ενεργό θεσμικό εταίρο στη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών.
