Στην εκπομπή «Συνδέσεις» της ΕΡΤ News εμφανίστηκε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε μια συνέντευξη που κινήθηκε λιγότερο στο πεδίο της πόλωσης και περισσότερο στην προσπάθεια να εκπέμψει μήνυμα σταθερότητας και συγκεκριμένου σχεδίου για την επόμενη περίοδο.
Ακρίβεια, στεγαστικό, αγροτικές ενισχύσεις, ενεργειακές συμφωνίες, αλλά και εκλογές, Σύνταγμα και ελληνοτουρκικά μπήκαν στο τραπέζι, με τον Πρωθυπουργό να επιδιώκει να δείξει ότι η κυβέρνηση «δουλεύει σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα», την ώρα που η αντιπολίτευση εξακολουθεί να μιλά για «κόπωση» και «ημίμετρα».
Ακρίβεια και εισόδημα: ανάμεσα στο «παγκόσμιο φαινόμενο» και την ελληνική πραγματικότητα
Κεντρικό κομμάτι της συνέντευξης ήταν, όπως αναμενόταν, η ακρίβεια. Ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε για πολλοστή φορά ότι ειδικά οι ενοικιαστές και τα πιο αδύναμα νοικοκυριά πιέζονται έντονα, υπενθύμισε όμως ότι:
- μεγάλο μέρος των ανατιμήσεων αφορά εισαγόμενα προϊόντα,
- η ακρίβεια δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα αλλά διεθνές πρόβλημα,
- η βασική απάντηση της κυβέρνησης είναι η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και οι ενισχυμένοι ελεγκτικοί μηχανισμοί.
Αναφέρθηκε στη δημιουργία ενιαίας ανεξάρτητης αρχής καταναλωτή, με ενισχυμένες αρμοδιότητες για ελέγχους και πρόστιμα, αλλά και στη «μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση» που –όπως είπε– θα φανεί στη μισθοδοσία από τον Ιανουάριο, με ελαφρύνσεις για μισθωτούς και οικογένειες με παιδιά.
Επιπλέον, υπενθύμισε:
- την επιστροφή ενός ενοικίου για όσους πληρώνουν έως 800 ευρώ,
- τη μόνιμη στήριξη 250 ευρώ στους χαμηλοσυνταξιούχους,
- τις αυξήσεις στους ενστόλους.
Η αντιπολίτευση, πάντως, υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση επικαλείται συνεχώς το «παγκόσμιο φαινόμενο» για να αποφύγει την ευθύνη για την κατάσταση στην αγορά και καταγγέλλει ότι τα μέτρα στήριξης είναι αποσπασματικά και ανεπαρκή. Εκεί εντοπίζεται και η βασική γραμμή κριτικής: ναι μεν αναγνωρίζονται οι δυσκολίες, αλλά για πολλούς πολίτες αυτό δεν μεταφράζεται ακόμη σε ουσιαστική ανάσα στην τσέπη.
Στεγαστικό: παραδοχή του προβλήματος, αναμονή για νέες εξαγγελίες
Για τη στέγη, ο Πρωθυπουργός κινήθηκε σε μια γραμμή ρεαλισμού, αποδεχόμενος ότι:
- τα σημερινά προγράμματα δεν αρκούν για να λύσουν συνολικά το στεγαστικό,
- τα ενοίκια στην Αθήνα έχουν φτάσει σε επίπεδα που «δεν βγάζουν νόημα» για τη μέση τσέπη.
Προανήγγειλε νέα μέτρα έως το τέλος του έτους, μιλώντας:
- για την «κοινωνική αντιπαροχή», όπου ιδιώτες επενδυτές θα αξιοποιούν ακίνητα του Δημοσίου παραχωρώντας διαμερίσματα με χαμηλότερα ενοίκια,
- για αξιοποίηση κλειστών διαμερισμάτων με φορολογικά κίνητρα,
- για στροφή από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση,
- για ευνοϊκούς όρους ανακαίνισης παλαιών, κλειστών κατοικιών.
Το κυβερνητικό αφήγημα είναι ότι, παράλληλα με την ενίσχυση των εισοδημάτων, πρέπει να αυξηθεί και η προσφορά κατοικιών, ώστε η αγορά να ισορροπήσει.
Από την άλλη πλευρά, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση κινείται με καθυστέρηση και χωρίς ένα συνεκτικό, μακροπρόθεσμο σχέδιο κοινωνικής κατοικίας, ενώ αποφεύγει πιο παρεμβατικά μέτρα όπως η ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης ή ο έλεγχος των αυξήσεων στα ενοίκια σε «καυτές» περιοχές.
Αγρότες, ΟΠΕΚΕΠΕ και ευλογιά: «δύσκολη μεταρρύθμιση» και υπόσχεση για στήριξη
Στο μέτωπο του πρωτογενούς τομέα, ο κ. Μητσοτάκης εμφανίστηκε αποφασισμένος να υπερασπιστεί τις αλλαγές στον ΟΠΕΚΕΠΕ, μιλώντας για:
- «δραστική και απαραίτητη μεταρρύθμιση» με μεταφορά αρμοδιοτήτων στην ΑΑΔΕ,
- καθαρισμό του συστήματος από «μη πραγματικούς δικαιούχους»,
- διαβεβαίωση ότι οι «πραγματικοί αγρότες και κτηνοτρόφοι» θα ωφεληθούν τελικά, καθώς το συνολικό ποσό παραμένει σταθερό.
Παράλληλα, δεσμεύτηκε ότι:
- η βασική ενίσχυση θα καταβληθεί μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου,
- θα υπάρξει έκτακτη ενίσχυση αναπλήρωσης εισοδήματος για τους κτηνοτρόφους που έχασαν ζώα λόγω ευλογιάς, με βάση τον αριθμό των θανατωθέντων ζώων.
Η αντιπολίτευση, ωστόσο, επιμένει ότι οι καθυστερήσεις, οι αστοχίες και η συνολική διαχείριση του ΟΠΕΚΕΠΕ συνιστούν σοβαρό κυβερνητικό πλήγμα, τη στιγμή που οι αγρότες και κτηνοτρόφοι βρίσκονται ήδη υπό το βάρος αυξημένου κόστους παραγωγής και αβεβαιότητας.
Η κυβέρνηση αντιτείνει ότι αναλαμβάνει πολιτικό κόστος για να μπει «τάξη σε μια στρεβλή κατάσταση ετών». Το αν αυτή η εξήγηση θα γίνει δεκτή στον κάμπο και στην ύπαιθρο, μένει να φανεί.
Ενέργεια και γεωπολιτική: η Ελλάδα ως κόμβος και τα ερωτήματα για τις τιμές
Στα ενεργειακά, ο Πρωθυπουργός κινήθηκε σε σαφώς πιο άνετο πεδίο. Παρουσίασε:
- τις νέες συμφωνίες που αναβαθμίζουν γεωπολιτικά τη χώρα ως κόμβο μεταφοράς φυσικού αερίου προς τον Βορρά,
- τη συμμετοχή αμερικανικών και ελληνικών εταιρειών σε ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο, την πρώτη μετά από 40 χρόνια,
- τη στρατηγική σημασία των θαλάσσιων οικοπέδων νοτίως της Κρήτης,
- τη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ μέσω υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου,
- ακόμη και τη διερεύνηση συμπαραγωγής θαλάσσιων drone με την Ουκρανία.
Η εικόνα που θέλησε να δώσει είναι αυτή μιας χώρας που δεν είναι πλέον «ουρά» εξελίξεων, αλλά παίζει ενεργό ρόλο στο ενεργειακό και γεωπολιτικό παιχνίδι.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι:
- οι τιμές ενέργειας έχουν σταθεροποιηθεί σε σχέση με την κορύφωση της κρίσης,
- ο συνδυασμός ΑΠΕ και φυσικού αερίου είναι το ενδεδειγμένο μείγμα για τη χώρα,
- με την καλύτερη διασυνδεσιμότητα των δικτύων, οι τιμές θα κινούνται μεσοπρόθεσμα πτωτικά.
Εδώ, βέβαια, παραμένει το ερώτημα των πολιτών: στο λογαριασμό ρεύματος αυτό πότε και πώς θα φανεί; Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση υπερπροβάλλει το γεωπολιτικό σκέλος, ενώ η ενεργειακή φτώχεια παραμένει υπαρκτή για σημαντικό τμήμα της κοινωνίας.
Πολιτικό σκηνικό: σταθερότητα, πρώην πρωθυπουργοί και 2027
Σε πιο «καθαρά» πολιτικά θέματα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης:
- έκλεισε κατηγορηματικά το σενάριο πρόωρων εκλογών, επιμένοντας για κάλπες το 2027,
- απέκλεισε αλλαγή του εκλογικού νόμου,
- αρνήθηκε να ανοίξει δημόσιο μέτωπο με τον Αντώνη Σαμαρά, επικαλούμενος σεβασμό στην ιστορική του διαδρομή και στο πρόσφατο πένθος του,
- άφησε αιχμές για τον Αλέξη Τσίπρα, λέγοντας ότι δεν θα εμπιστευόταν «καπετάνιο που έχει ρίξει το πλοίο μια φορά στα βράχια», εν μέσω σεναρίων για νέο κόμμα.
Ο ίδιος προσπάθησε να υποβαθμίσει τη συζήτηση για «νέα σχήματα» και «μουσικές καρέκλες» στην αντιπολίτευση, επαναφέροντας συνεχώς την κουβέντα στα ζητήματα καθημερινότητας.
Η στρατηγική είναι σαφής: να κρατηθεί η εικόνα μιας σταθερής κυβέρνησης, με σαφή πλειοψηφία και συγκεκριμένο πρόγραμμα, σε αντίθεση με ένα κατακερματισμένο αντιπολιτευτικό πεδίο που περισσότερο κοιτάζει εσωτερικά παρά προτείνει ολοκληρωμένες λύσεις.
Μεταρρυθμίσεις και κριτική για «κόπωση»
Ένα από τα βασικά σημεία που θέλησε να αντικρούσει ο Πρωθυπουργός είναι η κριτική περί «μεταρρυθμιστικής κόπωσης» στη δεύτερη τετραετία.
Παρέθεσε ενδεικτικά:
- τη φορολογική μεταρρύθμιση και την προσπάθεια περιορισμού της φοροδιαφυγής,
- τη θεσμοθέτηση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων,
- τις αλλαγές στη Δικαιοσύνη, με στόχο την επιτάχυνση,
- τις παρεμβάσεις στην Υγεία (προληπτικές εξετάσεις, νέα ΤΕΠ με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης),
- τα μέτρα για τη «νομιμότητα παντού» (για γήπεδα, οργανωμένο έγκλημα, πολεοδομίες, δήμους).
Υπενθύμισε, επίσης, τη σημαντική μείωση της ανεργίας σε μονοψήφιο ποσοστό και τον στόχο για κατώτατο μισθό 950 ευρώ μέχρι το 2027, σημειώνοντας ότι ταυτόχρονα αυξάνεται και ο μέσος μισθός στην πλήρη απασχόληση.
Η αντιπολίτευση απαντά ότι, παρά τις εξαγγελίες, η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τη Δικαιοσύνη, την Υγεία και τους θεσμούς παραμένει εύθραυστη, ενώ οι ανισότητες δεν υποχωρούν. Ωστόσο, ακόμη και επικριτές αναγνωρίζουν ότι το κυβερνητικό επιτελείο παρουσιάζει ένα συνεκτικό αφήγημα συνέχειας με την πρώτη τετραετία, χωρίς θεαματικές στροφές.
Ελληνοτουρκικά: «ηρεμία» χωρίς αυταπάτες
Στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών, ο Πρωθυπουργός έκανε λόγο για «ηρεμία» τα τελευταία χρόνια, με:
- απουσία παραβιάσεων στο Αιγαίο,
- αύξηση του τουριστικού ρεύματος από την Τουρκία προς τα ελληνικά νησιά,
- συνεργασία στο μεταναστευτικό.
Την ίδια στιγμή, όμως, εξέφρασε ανησυχία για τις δηλώσεις περί «λύσης δύο κρατών» στο Κυπριακό, επαναλαμβάνοντας ότι μια τέτοια προσέγγιση απορρίπτεται εξ ορισμού από τη διεθνή κοινότητα.
Επανέλαβε ότι κάθε συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν μπορεί να είναι χρήσιμη, ακόμη και χωρίς άμεσο «παραδοτέο», υπογραμμίζοντας τη σημασία της διατήρησης ανοικτών διαύλων.
Πρόκειται για μια γραμμή χαμηλών τόνων, μακριά από την έντονη ρητορική του παρελθόντος, την οποία η κυβέρνηση εμφανίζει ως επιτυχία, ενώ ένα μέρος της αντιπολίτευσης φοβάται μήπως οδηγήσει σε σταδιακές υποχωρήσεις χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις.
Η εμφάνιση του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ΕΡΤ News είχε ξεκάθαρο στόχο: να υπενθυμίσει ότι η κυβέρνηση έχει σχέδιο, πόρους και χρόνο μέχρι το 2027 για να ολοκληρώσει μεταρρυθμίσεις, να στηρίξει εισοδήματα και να διαχειριστεί κρίσιμα εθνικά ζητήματα.
Από την πλευρά της, η αντιπολίτευση θα συνεχίσει να επισημαίνει κενά, καθυστερήσεις και «ασυνέχειες» ανάμεσα στις εξαγγελίες και την πραγματική ζωή: στο σούπερ μάρκετ, στο ενοίκιο, στο χωράφι, στο πρακτικό της Δικαιοσύνης.
Το βέβαιο είναι ότι, όσο η κοινωνία παλεύει με την ακρίβεια και το στεγαστικό, η αξιοπιστία της κάθε κυβέρνησης δεν θα κριθεί μόνο από το αν «υπάρχει σχέδιο», αλλά από το αν οι πολίτες θα αισθανθούν απτά, μετρήσιμα αποτελέσματα στην καθημερινότητά τους.
