Συνέδριο ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα: Η ισχυρή εντολή στον Λάζαρο Κυρίζογλου και το νέο πολιτικό αποτύπωμα της Αυτοδιοίκησης

Γράφει ο Κώστας Πορτοκάλης

Η υπερψήφιση του ψηφίσματος της διοίκησης, οι θεσμικές κατακτήσεις, η διαδρομή ενός αυτοδιοικητικού χωρίς πολιτικό «τζάκι» και η παρουσία του πρωθυπουργού σε ένα συνέδριο με ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο.

Το συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, που πραγματοποιήθηκε στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου, δεν ήταν μια ακόμη καθιερωμένη συνάντηση των εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ήταν ένα συνέδριο με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, σημαντικές προτάσεις, συγκεκριμένες διεκδικήσεις και αποφάσεις που διαμορφώνουν την ατζέντα της επόμενης περιόδου.

Κυρίως, όμως, ήταν ένα συνέδριο που ανέδειξε τον ρόλο της ΚΕΔΕ ως θεσμικού συνομιλητή της κεντρικής εξουσίας και επιβεβαίωσε την ισχυρή θέση του προέδρου της, Λάζαρου Κυρίζογλου, στους συσχετισμούς της οργανωμένης Αυτοδιοίκησης.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι δήμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξανόμενες οικονομικές υποχρεώσεις, σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και διαρκώς διευρυνόμενες αρμοδιότητες, το συνέδριο κατάφερε να θέσει στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης ένα θεμελιώδες ερώτημα: Μπορεί να υπάρξει πραγματικά ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση χωρίς οικονομική αυτοτέλεια, επαρκείς πόρους και ουσιαστική αποκέντρωση;

Η απάντηση που διατυπώθηκε μέσα από τις εργασίες και το τελικό ψήφισμα ήταν σαφής. Η ενίσχυση των δήμων δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη οικονομικό αίτημα. Συνδέεται άμεσα με την ποιότητα της δημοκρατίας, την περιφερειακή ανάπτυξη και την καθημερινότητα των πολιτών.

Η υπερψήφιση του ψηφίσματος και το πολιτικό μήνυμα του 63%

Αναμφίβολα, μία από τις σημαντικότερες στιγμές του συνεδρίου ήταν η υπερψήφιση του ψηφίσματος της παράταξης «Σύγχρονοι Ισχυροί Δήμοι», με επικεφαλής τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, Λάζαρο Κυρίζογλου.

Το ψήφισμα συγκέντρωσε 213 ψήφους από τους 338 παριστάμενους συνέδρους, ποσοστό 63%, έναντι 111 ψήφων της παράταξης του Χάρη Δούκα και 14 της Λαϊκής Συσπείρωσης.

Το αποτέλεσμα έχει πολιτική σημασία που υπερβαίνει την αριθμητική καταγραφή μιας ψηφοφορίας.

Η πλειοψηφία των συνέδρων επέλεξε να στηρίξει το πλαίσιο προτάσεων και διεκδικήσεων της σημερινής διοίκησης, προσφέροντας στον πρόεδρο της ΚΕΔΕ μια ισχυρή θεσμική βάση για τις διαπραγματεύσεις που ακολουθούν.

Το γεγονός αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα εάν ληφθεί υπόψη ότι η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε σε συνθήκες έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης, με την παράταξη του δημάρχου Αθηναίων να καταθέτει διαφορετικό πλαίσιο αιτημάτων και να αμφισβητεί τη διαδικασία καταμέτρησης.

Οι ενστάσεις και οι καταγγελίες που διατυπώθηκαν αποτελούν μέρος της πολιτικής εικόνας του συνεδρίου και δεν μπορούν να παραγνωριστούν. Δεν αναιρούν, ωστόσο, το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα επισήμως ανακοινωθέντα αποτελέσματα, το ψήφισμα της παράταξης Κυρίζογλου συγκέντρωσε καθαρή πλειοψηφία.

Το ουσιαστικό πολιτικό στοιχείο είναι ότι η ΚΕΔΕ εξέρχεται από το συνέδριο με συγκεκριμένη απόφαση, οργανωμένο πλαίσιο διεκδικήσεων και εξουσιοδότηση για περαιτέρω πρωτοβουλίες.

Από τις διεκδικήσεις στις θεσμικές κατακτήσεις

Η σημασία του συνεδρίου δεν περιορίζεται στο αποτέλεσμα της ψηφοφορίας.

Η ΚΕΔΕ προσήλθε στην Καλαμάτα έχοντας να παρουσιάσει έναν απολογισμό παρεμβάσεων και εξελίξεων που συνδέονται με διαχρονικά αιτήματα της Αυτοδιοίκησης.

Στον απολογισμό της σημερινής διοίκησης περιλαμβάνονται ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης, η πρόβλεψη για χρηματοδοτική κάλυψη νέων αρμοδιοτήτων, οι ρυθμίσεις για τη στελέχωση κοινωνικών δομών, η θεσμοθέτηση της απόδοσης πόρων από το Πράσινο Ταμείο και η εξασφάλιση πρόσθετης οικονομικής ενίσχυσης προς τους δήμους.

Πρόκειται για παρεμβάσεις που δεν προέκυψαν στο κενό. Αποτελούν προϊόν μιας μακρόχρονης θεσμικής διαδικασίας, κυβερνητικών αποφάσεων και συλλογικών διεκδικήσεων, στις οποίες η ΚΕΔΕ είχε ενεργό συμμετοχή.

Η συμβολή της σημερινής ηγεσίας μπορεί να αναζητηθεί ακριβώς σε αυτό το πεδίο: στη διατήρηση των αιτημάτων στην κυβερνητική ατζέντα, στη συστηματική διαπραγμάτευση και στην προσπάθεια μετατροπής των γενικών διακηρύξεων σε συγκεκριμένες ρυθμίσεις.

Ταυτόχρονα, το συνέδριο δεν απέκρυψε τις μεγάλες εκκρεμότητες. Η μελέτη που παρουσίασε η ΚΕΔΕ υπολογίζει το ετήσιο λειτουργικό κόστος των δήμων στα 5,4 δισεκατομμύρια ευρώ, έναντι χρηματοδότησης 3,04 δισεκατομμυρίων μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων.

Το χρηματοδοτικό κενό των 2,36 δισεκατομμυρίων ευρώ αναδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης.

Γι’ αυτό και το τελικό ψήφισμα δεν αποτελεί απλώς έναν κατάλογο αιτημάτων. Προβλέπει συγκεκριμένη συνέχεια, με παρεμβάσεις προς την κυβέρνηση και τα πολιτικά κόμματα, κινητοποιήσεις και παρουσία των αιρετών στη Βουλή κατά τη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού.

Η ΚΕΔΕ, επομένως, επιχειρεί να συνδυάσει τον θεσμικό διάλογο με την οργανωμένη διεκδίκηση.

Λάζαρος Κυρίζογλου: Μια πολιτική διαδρομή χωρίς κληρονομημένα αξιώματα

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον η προσωπική και αυτοδιοικητική διαδρομή του Λάζαρου Κυρίζογλου.

Δεν πρόκειται για έναν πολιτικό που εμφανίστηκε ξαφνικά στο προσκήνιο, ούτε για έναν εκπρόσωπο κάποιας ισχυρής πολιτικής οικογένειας.

Γεννημένος στην Τσάκονη Καστοριάς, από γονείς αγρότες, ο σημερινός πρόεδρος της ΚΕΔΕ ακολούθησε μια διαδρομή που ξεκίνησε από την εκπαίδευση, τη δικηγορία και τη συμμετοχή στα κοινά.

Το 1982, σε ηλικία μόλις 26 ετών, εξελέγη δημοτικός σύμβουλος Αμπελοκήπων. Ακολούθησαν δεκαετίες ενεργού παρουσίας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις, η ανάληψη της δημαρχίας και η συμμετοχή στα συλλογικά όργανα των δήμων.

Η διαδρομή αυτή έχει τη δική της πολιτική αξία.

Σε μια χώρα όπου η οικογενειακή πολιτική καταγωγή εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, η περίπτωση Κυρίζογλου αναδεικνύει μια διαφορετική διαδρομή προς τη θεσμική κορυφή: εκείνη που περνά μέσα από τη μακρόχρονη αυτοδιοικητική παρουσία, τη διαρκή έκθεση στην κρίση των πολιτών και τη συσσώρευση διοικητικής εμπειρίας.

Η επανεκλογή του στον Δήμο Αμπελοκήπων-Μενεμένης το 2023 με ποσοστό περίπου 82% αποτελεί ένα χαρακτηριστικό στοιχείο της εκλογικής του πορείας.

Από τον Ιούλιο του 2023, οπότε ανέλαβε την προεδρία της ΚΕΔΕ, κλήθηκε να μεταφέρει αυτή την εμπειρία από το επίπεδο ενός δήμου στο επίπεδο της πανελλαδικής εκπροσώπησης της Αυτοδιοίκησης.

Η πρόκληση είναι διαφορετική και σαφώς πιο σύνθετη.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ δεν εκπροσωπεί μόνο τις δικές του πολιτικές απόψεις ή τους δήμους που βρίσκονται κοντά στην παράταξή του. Καλείται να εκφράσει έναν θεσμό που περιλαμβάνει δημάρχους διαφορετικών πολιτικών αφετηριών, περιοχών, οικονομικών δυνατοτήτων και τοπικών προτεραιοτήτων.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το ιδιαίτερο βάρος της προεδρίας Κυρίζογλου: στην ανάγκη διαμόρφωσης κοινών θέσεων χωρίς την εξάλειψη των πολιτικών διαφορών.

Το αποτέλεσμα της Καλαμάτας αποτελεί ένδειξη της επιρροής που διατηρεί στο εσωτερικό της ΚΕΔΕ, αλλά και αφετηρία μιας νέας δοκιμασίας για την αποτελεσματικότητα των διεκδικήσεών της.

Η παρουσία του πρωθυπουργού και η αναβάθμιση του πολιτικού διαλόγου

Ιδιαίτερη πολιτική σημασία είχε η παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο συνέδριο.

Η συμμετοχή ενός εν ενεργεία πρωθυπουργού σε μια κορυφαία διαδικασία της Αυτοδιοίκησης δεν αποτελεί μόνο μια θεσμική χειρονομία.

Αναδεικνύει τη θέση των δήμων στον εθνικό πολιτικό σχεδιασμό και προσφέρει τη δυνατότητα άμεσης αντιπαράθεσης των αυτοδιοικητικών αιτημάτων με τις κυβερνητικές προτεραιότητες.

Ο πρωθυπουργός επέλεξε να παρουσιάσει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, μεταξύ των οποίων χρηματοδότηση 300 εκατομμυρίων ευρώ για έργα ανακύκλωσης, 240 εκατομμύρια για ενεργειακές οφειλές, αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων, ενίσχυση της συντήρησης σχολικών κτιρίων και πρόσθετους πόρους για ενεργειακές παρεμβάσεις.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη δημοσιονομικού ρεαλισμού και αποτελεσματικότερης διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων από τους δήμους.

Αυτή η διπλή διάσταση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση αναγνωρίζει την ανάγκη πρόσθετων παρεμβάσεων και ανακοινώνει μέτρα. Από την άλλη, η ΚΕΔΕ επιμένει ότι οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκούν για την κάλυψη των πραγματικών αναγκών.

Δεν πρόκειται, συνεπώς, για μια σχέση χωρίς διαφωνίες.

Πρόκειται για μια θεσμική σχέση στην οποία η συνεργασία και η διεκδίκηση συνυπάρχουν.

Για τον Λάζαρο Κυρίζογλου, η παρουσία του πρωθυπουργού προσέφερε τη δυνατότητα να τεθούν τα αιτήματα της Αυτοδιοίκησης απευθείας στην κορυφή της εκτελεστικής εξουσίας.

Για την κυβέρνηση, αποτέλεσε ευκαιρία να παρουσιάσει τον απολογισμό της και να εξηγήσει τα όρια των οικονομικών της επιλογών.

Για τους δήμους, το κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η εφαρμογή των εξαγγελιών και η αντιμετώπιση του χρηματοδοτικού κενού.

Η πολιτική αντιπαράθεση και η ανάγκη θεσμικής ενότητας

Το συνέδριο της Καλαμάτας ανέδειξε, ασφαλώς, και τις πολιτικές διαφορές που υπάρχουν στο εσωτερικό της Αυτοδιοίκησης.

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στην παράταξη Κυρίζογλου και την παράταξη Δούκα υπήρξε έντονη, τόσο ως προς τη στρατηγική διεκδικήσεων όσο και ως προς τη διαδικασία της τελικής ψηφοφορίας.

Ωστόσο, οι διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις δεν ακυρώνουν την ύπαρξη κοινών προβλημάτων.

Οι δήμοι, ανεξαρτήτως της πολιτικής ταυτότητας των δημάρχων τους, αντιμετωπίζουν τις συνέπειες του αυξημένου ενεργειακού κόστους, της υποστελέχωσης, των αναγκών συντήρησης των υποδομών και της οικονομικής πίεσης.

Το γεγονός ότι υπερψηφίστηκε ομόφωνα η πρόταση της Λαϊκής Συσπείρωσης για τη σχολική στέγη αποδεικνύει ότι, ακόμη και μέσα σε ένα περιβάλλον έντονης αντιπαράθεσης, υπάρχουν πεδία ουσιαστικής σύγκλισης.

Αυτό είναι και ένα από τα σημαντικότερα στοιχήματα για την ηγεσία της ΚΕΔΕ: να αξιοποιήσει την πλειοψηφία που διαθέτει, χωρίς να περιορίσει τον θεσμικό διάλογο με τις υπόλοιπες αυτοδιοικητικές δυνάμεις.

Γιατί η ισχύς ενός συλλογικού οργάνου δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις εσωτερικές πλειοψηφίες του, αλλά και από την ικανότητά του να διαμορφώνει ευρύτερες συναινέσεις γύρω από κρίσιμα ζητήματα.

Η επόμενη ημέρα: Από την πολιτική επιβεβαίωση στα αποτελέσματα

Το συνέδριο της Καλαμάτας ολοκληρώθηκε με μια σαφή πολιτική πραγματικότητα.

Ο Λάζαρος Κυρίζογλου διατηρεί την υποστήριξη της πλειοψηφίας των συνέδρων. Η ΚΕΔΕ διαθέτει εγκεκριμένο πλαίσιο διεκδικήσεων. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει νέες πρωτοβουλίες. Και τα μεγάλα ζητήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έχουν τεθεί εκ νέου στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης.

Αυτά είναι τα δεδομένα.

Η πραγματική σημασία τους, όμως, θα κριθεί στη συνέχεια.

Θα αυξηθούν οι διαθέσιμοι πόροι; Θα ενισχυθούν οι δήμοι με προσωπικό; Θα αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο η οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια; Θα μετατραπούν οι θεσμικές εξαγγελίες σε απτές βελτιώσεις για τους πολίτες;

Σε αυτά τα ερωτήματα θα δοκιμαστούν τόσο οι κυβερνητικές δεσμεύσεις όσο και η αποτελεσματικότητα της ΚΕΔΕ.

Για τον Λάζαρο Κυρίζογλου, η Καλαμάτα αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό σταθμό μιας μακράς αυτοδιοικητικής διαδρομής, που ξεκίνησε από τις γειτονιές των Αμπελοκήπων και έφθασε στην προεδρία του κορυφαίου συλλογικού οργάνου των δήμων της χώρας.

Μιας διαδρομής που δεν στηρίχθηκε σε κληρονομημένο πολιτικό αξίωμα, αλλά οικοδομήθηκε μέσα από δεκαετίες εκλογικών αναμετρήσεων και αυτοδιοικητικής δράσης.

Το συνέδριο του έδωσε μια ισχυρή πλειοψηφία. Το ζητούμενο πλέον είναι η αξιοποίησή της προς όφελος των δήμων.

Γιατί, τελικά, η μεγαλύτερη πολιτική επιτυχία μιας αυτοδιοικητικής ηγεσίας δεν είναι μόνο να κερδίζει τις ψηφοφορίες των συνεδρίων, αλλά να μετατρέπει τις συλλογικές αποφάσεις σε πραγματικές κατακτήσεις για τις τοπικές κοινωνίες.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
ΣΧΟΛΙΑ

Αφήστε μια απάντηση

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment