Στο Νεπάλ, αυτήν τη στιγμή συμβαίνουν σοβαρά επεισόδια διαμαρτυρίας (κι απ’ ό,τι φαίνεται, οργανωμένα κυρίως από τη νεολαία, το γενιά Ζ — “Gen Z”)
Η κυβέρνηση έκλεισε περίπου 26 μεγάλες πλατφόρμες όπως Facebook, X (παλιό Twitter), YouTube, Instagram, WhatsApp κ.ά., επειδή δεν είχαν εγγραφεί σύμφωνα με νέους κανονισμούς (π.χ. να υπάρχει τοπικό γραφείο κ..λ.π).
Η επιβολή της τάξης απάντησε με χρήση βίας — δακρυγόνα, αύρες, αλλά και με πυροβολισμούς. Υπήρξαν τουλάχιστον 19 νεκροί διαδηλωτές και πολλοί τραυματίες.
Λόγω της πίεσης από τις διαδηλώσεις, ο Πρωθυπουργός KP Sharma Oli παραιτήθηκε και η Κυβέρνηση ανακάλεσε την απαγόρευση των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης.
Έχει επιβληθεί απαγόρευση κυκλοφορίας σε περιοχές, κυρίως στην πρωτεύουσα Κατμαντού, για να αντιμετωπιστεί η βία και το χάος.
Η απαγόρευση ήταν η αφορμή και όχι η αιτία
Η απαγόρευση των social media ήταν η σπίθα, αλλά το υπόβαθρο είναι πολύ βαθύτερο: διαφθορά, αναποτελεσματική διακυβέρνηση, ανεργία και έλλειψη εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα. Η νεολαία βρήκε αφορμή να εκφράσει συσσωρευμένη δυσαρέσκεια.
Το προφίλ της γενιάς Ζ
Eίναι η μεγαλύτερη γενιά στον κόσμο αυτή τη στιγμή και θα αποτελεί το 27% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού μέχρι το 2025, παίρνοντας τα ηνία της παγκόσμιας οικονομίας από τις προηγούμενες γενιές. Γεννημένοι μεταξύ 1996 και 2012, τα μέλη της γενιάς διαμορφώνουν το δικό τους προφίλ: κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό. Και έχουν σημαντικές διαφορές από τις προηγούμενες γενιές. Τα προβλήματα και οι προσδοκίες τους βρίσκονται στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας του αύριο.
Η δύναμη της γενιάς Ζ
Η γενιά Ζ στο Νεπάλ, όπως και αλλού, χρησιμοποιεί τα social media όχι μόνο για ψυχαγωγία, αλλά και για πολιτική κινητοποίηση. Το γεγονός ότι η κυβέρνηση προσπάθησε να περιορίσει αυτά τα μέσα λειτούργησε αντεστραμμένα: αντί να σιγήσουν οι φωνές, διογκώθηκε η οργή.
Η βία της αστυνομίας (με δεκάδες νεκρούς) δείχνει έλλειψη θεσμικών μηχανισμών διαλόγου. Αντί για πολιτική διαχείριση, επιλέχθηκε η βία, κάτι που ενίσχυσε τη νομιμοποίηση των διαδηλώσεων και αποδυνάμωσε την κυβέρνηση.
Η παραίτηση του πρωθυπουργού δείχνει ότι η κυβέρνηση έχασε την πολιτική της βάση. Τώρα το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει μεταβατική κυβέρνηση που θα μπορέσει να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις ή αν θα επικρατήσει παρατεταμένη αστάθεια.
Τι σημαίνει για την περιοχή
Το Νεπάλ βρίσκεται ανάμεσα σε Ινδία και Κίνα, που έχουν συμφέροντα στην περιοχή. Μια παρατεταμένη κρίση μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη εξάρτηση από τον έναν ή τον άλλον «γείτονα». Η νεολαία, πάντως, δείχνει να ζητά περισσότερη δημοκρατία και λογοδοσία, όχι αυταρχικές λύσεις.
Δεν πρόκειται μόνο για μια διαμάχη γύρω από το Facebook και το TikTok· είναι μια πολιτική και κοινωνική καμπή. Η νεολαία του Νεπάλ ουσιαστικά δηλώνει: θέλουμε να ακουστούμε, να ζούμε με αξιοπρέπεια, χωρίς διαφθορά και φίμωση.
