Ξημέρωνε 22 Ιουνίου 1941.
Ο ουρανός πάνω από τη Μόσχα ήταν ήσυχος, σχεδόν αδιάφορος, κι όμως η Ιστορία ετοιμαζόταν να ουρλιάξει.
Όταν τα νέα έφτασαν, δεν ήρθαν σαν κεραυνός· ήρθαν σαν μαχαίρι. Οι Γερμανοί είχαν περάσει τα σύνορα. Η επίθεση ήταν πραγματική. Αδυσώπητη. Τελεσίδικη.
Ο Ιωσήφ Στάλιν, ο άνθρωπος που είχε μάθει να ελέγχει τα πάντα και τους πάντες, πάγωσε.
Για μια στιγμή —ίσως λίγα λεπτά, ίσως αιώνες— η βεβαιότητα τον εγκατέλειψε. Το βλέμμα του άδειασε. Ο φόβος, συναίσθημα απαγορευμένο για έναν ηγέτη που κυβερνούσε με σίδερο και αίμα, τόλμησε να εμφανιστεί. Είχε ποντάρει στη λογική των συμφερόντων, στις συμφωνίες, στην αναβολή του αναπόφευκτου. Και τώρα, η πραγματικότητα κατέρρεε με τον θόρυβο των βομβαρδισμών.
Στην αρχή ήρθε η άρνηση.
Ύστερα η σιωπή.
Και τέλος, κάτι πιο επικίνδυνο: η επίγνωση.
Ο Στάλιν δεν ήταν άγνωστος στον τρόμο — τον είχε καλλιεργήσει. Όμως εκείνο το πρωινό τον ένιωσε από την άλλη πλευρά. Όχι ως εργαλείο εξουσίας, αλλά ως απειλή ύπαρξης. Η Σοβιετική Ένωση δεν δεχόταν απλώς εισβολή· δεχόταν πρόκληση εξόντωσης. Κι αυτό άλλαζε τα πάντα.
Μέσα του, τα συναισθήματα συγκρούονταν βίαια. Ο φόβος μετατρεπόταν σε θυμό. Ο θυμός σε πείσμα. Και το πείσμα σε απόφαση. Ο άνθρωπος που λύγισε για μια στιγμή, άρχισε ξανά να σκληραίνει — όχι από αλαζονεία, αλλά από ανάγκη.
Γιατί μαζί με τον Στάλιν ξυπνούσε κι ένας ολόκληρος λαός.
Εργάτες, αγρότες, στρατιώτες, γυναίκες και παιδιά ένιωσαν το ίδιο κάλεσμα: όχι απλώς να πολεμήσουν, αλλά να επιβιώσουν. Ο πόλεμος αυτός δεν θα ήταν σαν τους άλλους. Θα γινόταν ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος — ένας αγώνας όπου η ίδια η γη, το χιόνι, τα καμένα χωριά και οι άδειες πόλεις θα έπαιρναν θέση στη μάχη.
Ο Στάλιν, σκληρός και αμείλικτος, έγινε το σύμβολο της αντοχής ενός κράτους που αρνήθηκε να πεθάνει. Δεν ήταν ήρωας με την ανθρώπινη έννοια. Ήταν όμως ο ηγέτης που, τη στιγμή που ένιωσε να χάνει τη γη από τα πόδια του, κατάλαβε ότι δεν είχε δικαίωμα να πέσει.
Και ο λαός του, πληρώνοντας το πιο βαρύ τίμημα από κάθε άλλον, έγειρε τελικά την πλάστιγγα της Ιστορίας.
Εκείνη η μέρα ξεκίνησε με φόβο.
Τελείωσε, όμως, με μια απόφαση που άλλαξε τον κόσμο.
