Γράφει ο Κώστας Πορτοκάλης
Σε μια εποχή όπου η κοινωνία παλεύει καθημερινά να γίνει πιο ανθρώπινη, πιο συμπονετική και πιο δίκαιη, ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε τα πιο ανυπεράσπιστα πλάσματα αποτελεί τον καθρέφτη του πολιτισμού μας. Και τα αδέσποτα ζώα δεν είναι απλώς μια «υποχρέωση» της πολιτείας — είναι μια δοκιμασία της ίδιας μας της συνείδησης.
Η πρόσφατη τοποθέτηση υπέρ της ευθανασίας αδέσποτων ζώων που δεν υιοθετούνται μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα δεν αποτελεί λύση. Αντιθέτως, φέρνει στο προσκήνιο μια βαθιά προβληματική αντίληψη: ότι η ζωή μπορεί να μπει σε χρονοδιάγραμμα, ότι η αξία ενός πλάσματος μετριέται με όρους «διαχείρισης».
Όμως η ελληνική κοινωνία του σήμερα δεν είναι η ίδια με εκείνη του χθες.
Τα τελευταία χρόνια, έχει συντελεστεί μια σιωπηλή αλλά ουσιαστική επανάσταση ευαισθησίας. Χιλιάδες πολίτες άνοιξαν τα σπίτια τους και την καρδιά τους σε αδέσποτα ζώα. Υιοθέτησαν, φρόντισαν, θεράπευσαν. Δημιούργησαν ένα κύμα αλληλεγγύης που δεν βασίζεται σε νόμους, αλλά σε αξίες. Σε κάθε γειτονιά, σε κάθε πόλη, υπάρχουν άνθρωποι που ταΐζουν, περιθάλπουν, προστατεύουν. Άνθρωποι που απαιτούν από την πολιτεία να σταθεί στο ύψος αυτής της ηθικής αφύπνισης.
Η ευθανασία, ειδικά ως «λύση διαχείρισης», δεν είναι ένδειξη προόδου. Είναι παραδοχή αποτυχίας.
Αποτυχίας να οργανωθούν σωστά προγράμματα στειρώσεων.
Αποτυχίας να δημιουργηθούν επαρκείς δομές φιλοξενίας.
Αποτυχίας να εκπαιδευτεί η κοινωνία στην υπεύθυνη κηδεμονία ζώων.
Και πάνω απ’ όλα, είναι σοβαρή ένδειξη απουσίας πολιτικής βούλησης.
Το πρόβλημα των αδέσποτων δεν λύνεται με την εξαφάνιση των ίδιων των ζώων, αλλά με την αντιμετώπιση των αιτιών που το δημιουργούν: εγκατάλειψη, έλλειψη ελέγχου, ανευθυνότητα. Κάθε ζώο που βρίσκεται στον δρόμο είναι αποτέλεσμα ανθρώπινης πράξης — όχι δικής του επιλογής.
Η εύκολη λύση δεν είναι πάντα και η σωστή. Και όταν μιλάμε για ζωές, δεν υπάρχει χώρος για «εύκολες λύσεις».
Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι μπορεί να αλλάξει. Οι πολίτες της έχουν δείξει ότι διαθέτουν ενσυναίσθηση, ότι δεν γυρίζουν την πλάτη στον πόνο. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η πολιτεία και η τοπική αυτοδιοίκηση να ακολουθήσουν αυτό το παράδειγμα — όχι να το ακυρώσουν.
Γιατί τελικά, ο πολιτισμός μιας κοινωνίας δεν κρίνεται από το πώς αντιμετωπίζει τους ισχυρούς, αλλά από το πώς προστατεύει τους αδύναμους.
Και τα αδέσποτα δεν ζητούν πολλά. Μόνο μια ευκαιρία να ζήσουν.
