Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων, οικονομικών πιέσεων και κλιματικής αβεβαιότητας, ο ελληνικός τουρισμός καλείται να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική του. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του ετήσιου συνεδρίου του ΣΕΤΕ με τίτλο «TOURISM AHEAD – #CompassOfTomorrow», που πραγματοποιήθηκε στις 17 Δεκεμβρίου στο Ωδείο Αθηνών, συγκεντρώνοντας την πολιτική ηγεσία, θεσμικούς φορείς, εκπροσώπους της αγοράς και της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Το συμπέρασμα που διατρέχει όλες τις θεματικές του συνεδρίου είναι σαφές: ο ελληνικός τουρισμός έχει ξεπεράσει τα όρια της ποσοτικής ανάπτυξης και πλέον το στοίχημα μετατοπίζεται στη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα και τη μακροπρόθεσμη αξία με ορίζοντα το 2030.
Ανθεκτική ζήτηση, αλλά πιεσμένη πραγματικότητα
Στην κεντρική του ομιλία, ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Γιάννης Παράσχης, περιέγραψε τη «διπλή πραγματικότητα» του κλάδου. Από τη μία πλευρά, τα στοιχεία δείχνουν ανθεκτική ζήτηση, με αύξηση 4% στις αφίξεις και 9% στις ταξιδιωτικές εισπράξεις, εξέλιξη που –όπως τόνισε– ευθυγραμμίζεται με τον στόχο για ποιοτικότερο τουρισμό. Από την άλλη, πολλές επιχειρήσεις λειτουργούν στα όρια, πιεζόμενες από αυξημένα κόστη, ρυθμιστικά βάρη και ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό, μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
«Ο στόχος μας παραμένει σταθερός: ένας τουρισμός ανθεκτικός στις κρίσεις, ανταγωνιστικός διεθνώς και κοινωνικά ανταποδοτικός», υπογράμμισε, δίνοντας τον τόνο μιας συζήτησης που δεν περιορίστηκε σε θετικά μεγέθη, αλλά ανέδειξε και τις δομικές προκλήσεις.
Από τη διαχείριση του παρόντος στην επένδυση στο αύριο
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, η οποία επισήμανε ότι το μήνυμα «TOURISM AHEAD» αποτυπώνει τη μετάβαση από τη διαχείριση του σήμερα στην επένδυση στο αύριο. Έναν τουρισμό, όπως ανέφερε, που δεν μετριέται μόνο σε αριθμούς, αλλά στη συνολική του συνεισφορά στην οικονομία, την κοινωνία και τον πολιτισμό, με όρους μακροπρόθεσμης αξίας και ανταποδοτικότητας για τις τοπικές κοινωνίες.
Γεωπολιτική, οικονομία και επενδύσεις στο ίδιο τραπέζι
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη σύνδεση του τουρισμού με τη γεωπολιτική και τη γεωοικονομία. Στο σχετικό πάνελ, κυβερνητικοί και θεσμικοί παράγοντες ανέδειξαν τον ρόλο του τουρισμού ως πυλώνα εξωστρέφειας και σταθερότητας της ελληνικής οικονομίας.
Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης, τόνισε ότι στόχος είναι η αύξηση της αξίας και όχι απλώς του όγκου των επισκεπτών, με έμφαση στην αναβάθμιση της εμπειρίας, στις ανθεκτικές υποδομές και στην επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό. Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, χαρακτήρισε τις επενδύσεις «εθνικό στόχο», επισημαίνοντας ότι η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του τουρισμού προϋποθέτει μετάβαση σε οικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Τεχνητή Νοημοσύνη και τουρισμός: το νέο πεδίο μάχης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η ενότητα για την καινοτομία και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Όπως παρουσιάστηκε, η AI μετασχηματίζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο οι ταξιδιώτες αναζητούν, συγκρίνουν και κλείνουν τα ταξίδια τους, ενώ αποκτά καθοριστικό ρόλο στη χάραξη στρατηγικής για προορισμούς και επιχειρήσεις.
Εκπρόσωποι της πολιτείας και της αγοράς τόνισαν ότι η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης πρέπει να γίνεται με ανθρωποκεντρική προσέγγιση, ποιοτικά δεδομένα και σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε να λειτουργεί υποστηρικτικά και όχι υποκαταστατικά για τον ανθρώπινο παράγοντα.
Υποδομές και βιωσιμότητα στο επίκεντρο
Κοινή διαπίστωση των παρεμβάσεων ήταν ότι η διατήρηση της θέσης της Ελλάδας στην «ελίτ» του παγκόσμιου τουρισμού περνά μέσα από σύγχρονες και ανθεκτικές υποδομές. Κυβερνητικοί και αυτοδιοικητικοί παράγοντες ανέδειξαν την ανάγκη στρατηγικού σχεδιασμού, χρονικής και γεωγραφικής διάχυσης των τουριστικών ροών και καλύτερης σύνδεσης του τουρισμού με τις ανάγκες των κατοίκων.
Παράλληλα, η βιωσιμότητα παρουσιάστηκε όχι ως επικοινωνιακή επιλογή, αλλά ως αναγκαία στρατηγική για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του κλάδου, με έμφαση στην αυτορρύθμιση, τα ESG κριτήρια και τις συλλογικές πρωτοβουλίες.
Το ανθρώπινο κεφάλαιο ως κρίσιμο πλεονέκτημα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις δεξιότητες του μέλλοντος. Εκπρόσωποι της πολιτείας, της αγοράς και της εκπαίδευσης συμφώνησαν ότι η φιλοξενία και οι εργαζόμενοι παραμένουν το ισχυρότερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του ελληνικού τουρισμού. Η πρόκληση, όπως τονίστηκε, είναι η διαρκής αναβάθμιση γνώσεων και δεξιοτήτων, από το σχολείο έως τον χώρο εργασίας, σε έναν κλάδο που μετασχηματίζεται ραγδαία.
Ένας τουρισμός με πυξίδα το 2030
Το συνέδριο του ΣΕΤΕ κατέδειξε ότι ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται σε κομβικό σημείο. Η επόμενη ημέρα δεν θα κριθεί από το πόσους επισκέπτες θα υποδεχθεί η χώρα, αλλά από το πώς θα διαχειριστεί την ανάπτυξη, πώς θα προστατεύσει τους προορισμούς και πώς θα μετατρέψει τη δυναμική του κλάδου σε βιώσιμη ευημερία για την κοινωνία και την οικονομία.
Η «πυξίδα του αύριο» δείχνει καθαρά προς έναν τουρισμό με μέτρο, στρατηγική και συνεργασία – και το στοίχημα πλέον είναι η μετάβαση από τις διακηρύξεις στην πράξη.
