Γράφει ο Κώστας Πορτοκάλης
Η Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού δεν είναι μόνο μια σκοτεινή σελίδα της ιστορίας· είναι μια ανοιχτή πληγή στη συλλογική μνήμη του ελληνισμού. Είναι η ιστορία ανθρώπων που ξεριζώθηκαν από τις πατρογονικές τους εστίες, ανθρώπων που κουβαλούσαν για αιώνες τον πολιτισμό, τη γλώσσα, την πίστη και την ψυχή του ελληνισμού στις ακτές του Εύξεινου Πόντου.
Οι Πόντιοι δεν έχασαν απλώς τα σπίτια και τις περιουσίες τους. Έχασαν γονείς, παιδιά, αδέλφια, χωριά ολόκληρα. Άνθρωποι οδηγήθηκαν σε πορείες θανάτου, βασανίστηκαν, πείνασαν, εκτελέστηκαν μόνο και μόνο επειδή ήταν Έλληνες. Πίσω από κάθε αριθμό υπήρχε ένα πρόσωπο, μια οικογένεια, ένα όνειρο που δεν πρόλαβε να ανθίσει.
Κι όμως, μέσα από τις στάχτες της καταστροφής, οι Πόντιοι στάθηκαν όρθιοι. Ξεριζωμένοι αλλά όχι νικημένοι. Έφεραν μαζί τους στην Ελλάδα τη λύρα, τα τραγούδια, τη διάλεκτο, τα ήθη και τις αξίες τους. Μετέτρεψαν τον πόνο σε δημιουργία και την προσφυγιά σε δύναμη ζωής. Αυτό είναι ίσως και το μεγαλύτερο σύμβολο της ποντιακής ψυχής: η αντοχή. Η δύναμη να θυμάσαι χωρίς να λυγίζεις.
Η μνήμη της γενοκτονίας δεν αφορά μόνο τους Πόντιους. Αφορά κάθε Έλληνα. Γιατί η ιστορία αυτή μας θυμίζει πόσο εύκολα ο άνθρωπος μπορεί να οδηγηθεί στο μίσος και στην βαρβαρότητα, αλλά και πόσο μεγάλη είναι η αξία της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η αναγνώριση και η διατήρηση της ιστορικής μνήμης δεν είναι πράξη εκδίκησης· είναι πράξη δικαιοσύνης και ευθύνης απέναντι στις επόμενες γενιές.
Για τους Πόντιους, η 19η Μαΐου δεν είναι απλώς μια επέτειος. Είναι ημέρα μνήμης, δακρύων και περηφάνειας. Είναι η στιγμή που οι απόγονοι εκείνων που χάθηκαν στέκονται σιωπηλοί μπροστά στην ιστορία και υπόσχονται πως κανείς δεν θα ξεχαστεί. Πως η φλόγα της μνήμης θα μείνει άσβεστη.
Γιατί όσο υπάρχουν άνθρωποι που θυμούνται, οι ψυχές εκείνων που χάθηκαν συνεχίζουν να ζουν. Και όσο η ποντιακή λύρα θα ηχεί, όσο θα ακούγεται η ποντιακή λαλιά και θα χορεύεται ο πυρρίχιος, ο Πόντος δεν θα χαθεί ποτέ.
