Από τη δημοσιονομική διάσωση στη νέα Ελλάδα των επενδύσεων και της ανάπτυξης
Η συζήτηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με την καθηγήτρια του University College London Mariana Mazzucato, στο πλαίσιο του συνεδρίου του Economist στα Χανιά, δεν αποτέλεσε απλώς μια ακόμη πολιτική παρέμβαση. Ήταν μια συνολική αποτίμηση της πορείας της χώρας από το 2019 μέχρι σήμερα, αλλά και μια χαρτογράφηση της Ελλάδας που φιλοδοξεί να οικοδομήσει η κυβέρνηση μέχρι το 2030.
Το κεντρικό μήνυμα ήταν σαφές: η Ελλάδα έχει πλέον αφήσει πίσω της την περίοδο της επιβίωσης και εισέρχεται στην περίοδο της δημιουργίας. Για περισσότερο από μία δεκαετία, η χώρα βρισκόταν εγκλωβισμένη σε έναν φαύλο κύκλο ύφεσης, υπερφορολόγησης, ανεργίας και αμφισβήτησης της διεθνούς αξιοπιστίας της. Σήμερα, όμως, τα δεδομένα έχουν αλλάξει.
Η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, η μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ, η σταθερή δημοσιονομική πορεία και η δυνατότητα της Ελλάδας να δανείζεται με όρους που πριν από λίγα χρόνια φάνταζαν αδιανόητοι συνιστούν ισχυρές αποδείξεις ότι η χώρα έχει επιστρέψει στην κανονικότητα.
Η Κρήτη ως παράδειγμα της νέας αναπτυξιακής στρατηγικής
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Πρωθυπουργός επέλεξε να αναδείξει την Κρήτη ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του νέου αναπτυξιακού μοντέλου.
Η Κρήτη μετατρέπεται σταδιακά σε έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς πυλώνες της χώρας. Οι δύο ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την ηπειρωτική Ελλάδα αλλάζουν τα ενεργειακά δεδομένα του νησιού, μειώνουν το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ακόμη μεγαλύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη επένδυση υποδομής στην Κρήτη των τελευταίων δεκαετιών. Πρόκειται για ένα έργο που δεν αφορά μόνο τον τουρισμό. Αφορά την αναβάθμιση της διεθνούς συνδεσιμότητας του νησιού, τη διευκόλυνση των επενδύσεων και τη δημιουργία νέων αναπτυξιακών ευκαιριών.
Αντίστοιχα, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης έρχεται να δώσει λύση σε ένα πρόβλημα που ταλαιπωρεί το νησί εδώ και δεκαετίες. Η κατασκευή ενός σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου δεν είναι απλώς ένα έργο μεταφορών. Είναι ένα έργο ασφάλειας, ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.
Η μεγαλύτερη επιτυχία: οι θέσεις εργασίας
Από όλες τις αναφορές του Πρωθυπουργού, ίσως η πιο ουσιαστική ήταν εκείνη που αφορούσε την απασχόληση.
Συχνά η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται σε δείκτες, ποσοστά και στατιστικά στοιχεία. Όμως πίσω από κάθε μονάδα μείωσης της ανεργίας κρύβονται πραγματικές ανθρώπινες ιστορίες.
Η ανεργία από το 18% το 2019 βρίσκεται πλέον σε μονοψήφια επίπεδα. Παράλληλα, έχουν δημιουργηθεί περίπου 600.000 νέες θέσεις εργασίας.
Το ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι χιλιάδες νέοι Έλληνες που έφυγαν στα χρόνια της κρίσης επιστρέφουν πλέον στην πατρίδα τους. Το λεγόμενο brain gain αποτελεί ίσως την πιο ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού και η βελτίωση των μέσων αποδοχών αποδεικνύουν ότι η ανάπτυξη δεν αφορά μόνο τους οικονομικούς δείκτες αλλά σταδιακά μεταφέρεται και στην κοινωνία.
Το ψηφιακό κράτος ως μεταρρύθμιση με κοινωνικό αποτύπωμα
Ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα επιτεύγματα της κυβέρνησης Μητσοτάκη είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους.
Η δημιουργία του Gov.gr δεν αποτέλεσε απλώς μια τεχνολογική καινοτομία. Άλλαξε τη σχέση του πολίτη με τη δημόσια διοίκηση.
Εκατοντάδες υπηρεσίες που απαιτούσαν πολύωρη αναμονή, γραφειοκρατία και ταλαιπωρία παρέχονται πλέον ψηφιακά μέσα σε λίγα λεπτά.
Αντίστοιχα, στον χώρο της υγείας, εφαρμογές όπως το MyHealth και η ηλεκτρονική συνταγογράφηση αποτελούν παραδείγματα του πώς η τεχνολογία μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των πολιτών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δίκιο όταν επιμένει ότι το κράτος δεν πρέπει να είναι ούτε υπερτροφικό ούτε αδύναμο. Πρέπει να είναι αποτελεσματικό, σύγχρονο και φιλικό προς τον πολίτη.
Η τεχνητή νοημοσύνη και η Ελλάδα του μέλλοντος
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού για την τεχνητή νοημοσύνη.
Σε αντίθεση με προσεγγίσεις που είτε δαιμονοποιούν είτε εξιδανικεύουν τη νέα τεχνολογία, ο ίδιος ανέδειξε την ανάγκη ισορροπίας.
Η Ελλάδα επιδιώκει να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη στην υγεία, στη δημόσια διοίκηση, στην άμυνα και στις δημόσιες υπηρεσίες, χωρίς όμως να αγνοεί τις κοινωνικές προκλήσεις που αυτή δημιουργεί.
Η έμφαση που έδωσε στην προστασία των παιδιών και των εφήβων από τις αρνητικές επιδράσεις των ψηφιακών πλατφορμών δείχνει ότι η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται πως η τεχνολογική πρόοδος οφείλει να συνοδεύεται από κοινωνική ευθύνη.
Η Ελλάδα ως δύναμη σταθερότητας στην Ευρώπη
Ο Πρωθυπουργός δεν περιορίστηκε στα εθνικά ζητήματα. Ανέπτυξε μια ολοκληρωμένη οπτική για το μέλλον της Ευρώπης.
Η αναφορά του στις εκθέσεις Draghi και Letta ανέδειξε τη σημασία της ανταγωνιστικότητας, της ενιαίας αγοράς και της κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής σε τομείς όπως η ενέργεια, η καινοτομία και η άμυνα.
Η Ελλάδα, από χώρα που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν «ευρωπαϊκό πρόβλημα», εμφανίζεται πλέον ως χώρα που καταθέτει προτάσεις και συμμετέχει ενεργά στις ευρωπαϊκές εξελίξεις.
Αυτό από μόνο του συνιστά μια σημαντική αλλαγή της διεθνούς εικόνας της χώρας.
Η πολιτική της ευθύνης απέναντι στον λαϊκισμό
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν και οι αναφορές του Κυριάκου Μητσοτάκη στον λαϊκισμό.
Η Ελλάδα έζησε με οδυνηρό τρόπο τις συνέπειες εύκολων υποσχέσεων και πολιτικών αυταπατών. Η εμπειρία της κρίσης λειτούργησε ως συλλογικό μάθημα.
Σήμερα, η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιπαραθέσει στην πολιτική των εύκολων συνθημάτων μια πολιτική αποτελεσμάτων, λογοδοσίας και συνέπειας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα. Σημαίνει όμως ότι οι πολίτες έχουν πλέον τη δυνατότητα να συγκρίνουν διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις με βάση τα πραγματικά αποτελέσματα.
Το μεγάλο στοίχημα του 2030
Η μεγαλύτερη πρόκληση που περιέγραψε ο Πρωθυπουργός αφορά τη σύγκλιση της Ελλάδας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η χώρα χρειάζεται υψηλότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ισχυρότερη μεταποίηση, καλύτερους μισθούς και περισσότερες ευκαιρίες για τη νέα γενιά.
Το σχέδιο που παρουσιάζεται από την κυβέρνηση δεν εξαντλείται στη διαχείριση της καθημερινότητας. Φιλοδοξεί να δημιουργήσει μια Ελλάδα που θα είναι πιο ανταγωνιστική, πιο σύγχρονη και πιο ανθεκτική στις διεθνείς κρίσεις.
Η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στα Χανιά ανέδειξε μια κυβέρνηση που δεν μιλά πλέον για τη διάσωση της χώρας αλλά για τον μετασχηματισμό της.
Η Ελλάδα του 2026 είναι αναμφίβολα διαφορετική από την Ελλάδα του 2019. Η οικονομία είναι ισχυρότερη, η ανεργία χαμηλότερη, οι επενδύσεις περισσότερες και το κράτος πιο αποτελεσματικό.
Φυσικά, παραμένουν προκλήσεις και ανοιχτά μέτωπα. Ωστόσο, η συνολική εικόνα δείχνει μια χώρα που προχωρά μπροστά με σχέδιο, σταθερότητα και αυτοπεποίθηση.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό κεφάλαιο που μπορεί να παρουσιάσει σήμερα η κυβέρνηση στους πολίτες: ότι κατάφερε να μετατρέψει την Ελλάδα από παράδειγμα κρίσης σε παράδειγμα μεταρρύθμισης και προοπτικής.
